Αρχική Κόσμος ΗΠΑ: Ο σωστός και ο λάθος τρόπος κοινωνικής πολιτικής για την παιδική...

ΗΠΑ: Ο σωστός και ο λάθος τρόπος κοινωνικής πολιτικής για την παιδική φροντίδα

Ο Daniel Patrick Moynihan, ο κοινωνιολόγος και γερουσιαστής που πέθανε το 2003, κάποτε είχε πει ότι η μακρόχρονη προτίμηση των ΗΠΑ σε γραφειοκρατικού τύπου κοινωνικές υπηρεσίες για τους οικονομικά ασθενέστερους, αντί απλώς να τους επιδοτεί μοιάζει με το «να τρέφεις σπουργίτια ταΐζοντας τα άλογα».

Το καθολικό σχέδιο φροντίδας των παιδιών που παρουσίασε η Elizabeth Warren, γερουσιαστής από τη Μασαχουσέτη και υποψήφια με τους Δημοκρατικούς για το 2020, πέφτει σε μια τέτοια παγίδα.

Δεδομένου του κόστους της αμερικανικής παιδικής φροντίδας, η οποία είναι η λιγότερο προσιτή μεταξύ των ανεπτυγμένων χωρών, είναι σαφές ότι χρειάζεται κάποιος σχεδιασμός.

Η φιλόδοξη πρότασή της αφορά κρατικά κέντρα παιδικής φροντίδας σε εθνικό επίπεδο, τα οποία θα είναι δωρεάν σε όσους έχουν εισόδημα χαμηλότερο από το 200% του ορίου της φτώχειας (ή 51.500 δολάρια για μια τετραμελή οικογένεια) και δεν θα κοστίζουν περισσότερο από το 7% του εισοδήματος για όσους βρίσκονται πάνω από αυτό.

Η περίπλοκη υποδομή που προβλέπει αυτό το σχέδιο θα ήταν λιγότερο αποτελεσματική από τις απλές μεταφορές μετρητών σε φτωχές οικογένειες με παιδιά – και θα είχε αβέβαιες αποδόσεις.

Στα τέλη της δεκαετίας του 1990, η καναδική επαρχία του Κεμπέκ εισήγαγε ένα καθολικό σύστημα φροντίδας των παιδιών, το οποίο υποστηριζόταν από μεγάλες επιδοτήσεις. Όταν οι κοινωνικοί επιστήμονες παρακολούθησαν τις συνέπειες του προγράμματος για τα παιδιά και τους γονείς που συμμετείχαν σε αυτό, ανακάλυψαν αποτελέσματα απροσδόκητα τρομερά.

Τα παιδιά δεν βγήκαν πιο έξυπνα, είχαν χειρότερη υγεία και δείκτες ικανοποίησης ζωής, καθώς και ποσοστά παραβατικής συμπεριφοράς. Επιπλέον, αν και οι γυναίκες εργάζονταν περισσότερο, οι φόροι που προέκυψαν από την πρόσθετη εργασία τους «έπεφταν έξω» σε σχέση με το κόστος εκτέλεσης του προγράμματος.

Μελέτες ευρωπαϊκών προγραμμάτων έχουν βρει πιο θετικά αποτελέσματα, αλλά τα αποτελέσματα του πρόσφατου πειράματος στη Βόρεια Αμερική είναι ανησυχητικά. «Αυτό μας λέει ότι ένα πρόγραμμα με κακή χρηματοδότηση και το οποίο ξεκίνησε γρήγορα δεν παρήγαγε τα οφέλη που υποσχόταν», λέει ο Amitabh Chandra, καθηγητής οικονομικών στο Χάρβαρντ. Και «έχουμε παρελθόν υποχρηματοδοτούμενων προγραμμάτων στις ΗΠΑ όταν επωφελούνται δυσανάλογα οι φτωχοί», προσθέτει.

Στην πράξη, η καθολική φροντίδα των παιδιών που οραματίστηκε η κ. Warren θα λειτουργούσε περισσότερο ως μέτρο για την μεσαία τάξη παρά ως ένα πρόγραμμα κατά της φτώχειας.

Το κόστος της φροντίδας των παιδιών ποικίλλει σε τεράστιο βαθμό ανά τόπο. Στην Ουάσιγκτον, κοστίζει περίπου 22.000 δολάρια ετησίως. Με την υπόθεση των ταυτόσημων δαπανών, το σχέδιο της κυρίας Warren θα χορηγούσε σε ένα επαγγελματικό ζευγάρι που βγάζει 150.000 δολάρια μια επιδότηση ύψους 11.500 δολαρίων για την ημερήσια φροντίδα του παιδιού τους.

Και παρότι είναι αληθές ότι μια φτωχή εργαζόμενη μητέρα θα λάμβανε δωρεάν την ίδια υπηρεσία, το δημόσιο κόστος της φροντίδας του παιδιού της μπορεί να υπερβεί τα ετήσια έσοδα της. Η παροχή ενός τμήματος αυτού του ποσού σε μετρητά στη μητέρα και στο παιδί θα ήταν πιθανώς καλύτερη παροχή και για τους δύο.

Ακόμη, οι φτωχές και οι εθνοτικές μειονότητες είναι λιγότερο πιθανό να χρησιμοποιήσουν τα επίσημα κέντρα ημερήσιας φροντίδας. Έχουν την τάση να μένουν στο σπίτι για να φροντίζουν τα παιδιά ή να καταφεύγουν στην «άτυπη παιδική φροντίδα», όπως είναι οι συγγενείς. «Υπάρχει αυτή η καταπληκτική κώφωση στις πολιτισμικές επιπτώσεις. Το να κλείσει το μισθολογικό χάσμα των γυναικών ή το να αυξήσεις τα κέρδη για τα παιδιά, δεν είναι απλώς μία τεχνοκρατική πολιτική», λέει ο Sam Hammond της δεξαμενής σκέψης Niskanen Center. Το πείραμα του Κεμπέκ κατέδειξε μια σημαντική συσσώρευση εκτός της άτυπης φροντίδας ανηλίκων, υπέρ των φθηνών, κυβερνητικών εγκαταστάσεων.

Η ίδια η κ. Warren αντιλήφθηκε αυτό το αίνιγμα. Στο βιβλίο της «Η παγίδα των δύο εισοδημάτων», που έγραψε από κοινού με την κόρη της το 2003, απέρριψε την «ιερή αγελάδα» της δωρεάν ημερήσιας φροντίδας. «Η επιδοτούμενη ημερήσια φροντίδα ωφελεί μόνο μερικά παιδιά – εκείνα των οποίων οι γονείς εργάζονται εκτός οικίας. Οι επιδοτήσεις ημερήσιας φροντίδας δεν προσφέρουν βοήθεια σε οικογένειες όπου η μητέρα παραμένει στο σπίτι», έγραψε τότε η κυρία Warren. Αναγνώρισε επίσης την πιθανή επιδείνωση της ανισότητας λόγω των προγραμμάτων αυτών.

«Κάθε δολάριο που δαπανάται για το κόστος της επιδότησης της ημερήσιας φροντίδας απελευθερώνει ένα δολάριο για την οικογένεια με δύο μισθούς που θα ξοδέψει στους «πολέμους προσφορών» για στέγαση, δίδακτρα και οτιδήποτε άλλο», συνέχισε.

Ένας καλύτερος τρόπος για τη μείωση της παιδικής φτώχειας είναι η παροχή ενός βασικού μηνιαίου επιδόματος τέκνου το οποίο θα μπορούσε να δαπανηθεί για φαγητό, ενοίκιο ή σε τυπικές δομές φροντίδας παιδιών. Ο Michael Bennet και ο Sherrod Brown, δύο Δημοκρατικοί γερουσιαστές, πρότειναν εισοδηματική ενίσχυση οικογένειες 250-300 δολάρια ανά παιδί κάθε μήνα, κάτι που θα μείωνε το ποσοστό παιδικής φτώχειας σχεδόν στο μισό, ενώ έχει το ίδιο κόστος με το σχέδιο της κ. Warren.

Εάν η φροντίδα του παιδιού θα επιδοτείται, λοιπόν, είναι καλύτερα αυτό να γίνεται μέσω της δοκιμασμένης φορολογίας.

Δυστυχώς όμως, η φράση «πιστώσεις φόρου για τα τέκνα» δεν συγκινεί τους βασικούς ψηφοφόρους των Δημοκρατικών όσο η φράση «καθολική παιδική φροντίδα».

 

ΠηγηEconomist

ροη ειδησεων